RechtenInformatie gecontroleerd op 24 oktober 2026 · volgende controle januari 2027

Rechten & papieren

Je geslacht en naam wijzigen, een X in je paspoort, diploma's, en wat je doet bij discriminatie.

Papieren

Geslacht wijzigen in je geboorteakte

  1. Deskundigenverklaring

    Van het genderteam van Amsterdam UMC, Radboudumc of UMCG, of een door het CIBG aangewezen deskundige. Niet ouder dan 6 maanden. Kostte bij Amsterdam UMC € 315 (2023).

  2. Gemeente

    Aanvragen bij de gemeente waar je geboren bent; in het buitenland geboren: Den Haag (online). De wijziging zelf is gratis, vanaf 16 jaar.

  3. Nieuwe documenten

    Binnen 6 weken aangepast, daarna wordt de BRP bijgewerkt. Je oude paspoort, ID en rijbewijs worden ongeldig; nieuwe betaal je zelf. Je voornamen kun je in dezelfde procedure laten wijzigen.

Wet

X en zelfidentificatie

Het wetsvoorstel voor zelfidentificatie is in augustus 2025 ingetrokken. Het kabinet verkent een eenvoudiger procedure, maar er is nog geen nieuw voorstel. Een X in je paspoort kan alleen via de rechter, met een advocaat: 3 tot 9 maanden, € 300 tot € 2.000. Ongeveer 300 mensen hebben een X. In mei 2026 kende de rechtbank Limburg een X toe zonder deskundigenverklaring.

Onderwijs

Diploma's

Na een officiële naamswijziging kun je bij DUO (voortgezet onderwijs) of je onderwijsinstelling een vervangend diploma aanvragen. Bij geslachtswijziging is dat gratis bij DUO.

Rechten

Discriminatie en werk

De wet beschermt je

Sinds 2019 verbiedt de Algemene wet gelijke behandeling ook onderscheid op genderidentiteit, genderexpressie en geslachtskenmerken.

Melden

Discriminatie melden: 0800-0880 of discriminatie.nl. Een oordeel van het College voor de Rechten van de Mens is gratis. Anoniem: Meld Misdaad Anoniem 0800-7000.

Werk

Bij afwezigheid door operaties geldt loondoorbetaling bij ziekte. Ontslag vanwege transitie is discriminatie. Er is geen wettelijk transitieverlof; sommige werkgevers regelen het zelf.

Klopt er iets niet, of mist er iets?

Je blijft anoniem: we vragen geen naam of e-mail en bewaren geen IP-adres. Zet er zelf geen persoonlijke gegevens in.